วัฒนธรรม

กุฎีจีน ที่เที่ยวฝั่งธน: โบสถ์ซางตาครู้ส ขนมฝรั่ง วัดริมน้ำ

โบสถ์ ศาลเจ้า มัสยิด และวัด ในระยะเดินริมเจ้าพระยา

โดมสีแดงและหอระฆังของโบสถ์ซางตาครู้ส ย่านกุฎีจีน ยามพลบค่ำ มีหลังคาบ้านไม้ขนาบสองข้าง
โดมสีแดงและหอระฆังของโบสถ์ซางตาครู้ส ย่านกุฎีจีน ยามพลบค่ำ มีหลังคาบ้านไม้ขนาบสองข้าง ภาพ: Arthur Taksin / Wikimedia Commons, CC BY 4.0
ในหน้านี้
  1. กุฎีจีนโดยสรุป
  2. ประวัติย่านกุฎีจีนโดยย่อ
  3. วัดกัลยาณมิตรและศาลเจ้าเกียนอันเกง
  4. โบสถ์ซางตาครู้สและตรอกโปรตุเกส
  5. ขนมฝรั่งกุฎีจีน ร้านไหนบ้าง
  6. วัดประยุรวงศาวาสและมัสยิดบางหลวง
  7. เส้นทางเดินแนะนำ
  8. กุฎีจีน ไปยังไง
  9. ทัวร์เดินเท้า
  10. ข้อควรรู้ก่อนไป

กุฎีจีน ที่เที่ยวเล็ก ๆ ริมเจ้าพระยาฝั่งธนบุรี ตรงข้ามปากคลองตลาดและเกาะรัตนโกสินทร์ ในระยะเดินไม่กี่นาทีมีทั้งวัด ศาลเจ้าจีน โบสถ์คาทอลิก และมัสยิด ส่วนตรอกรอบโบสถ์ซางตาครู้สยังอบขนมฝรั่งสูตรโปรตุเกสที่หากินที่อื่นได้ยาก ด้านล่างคือจุดแวะ เวลาเปิด และวิธีเดินทางด้วย MRT และเรือข้ามฟาก

กุฎีจีนโดยสรุป

จุดแวะ คืออะไร เวลาเปิด ค่าเข้า
วัดกัลยาณมิตร วัดริมน้ำ ประดิษฐานหลวงพ่อโต ทุกวัน 08.00-16.00 น. –
ศาลเจ้าเกียนอันเกง ศาลเจ้าจีนฮกเกี้ยน – –
โบสถ์ซางตาครู้ส โบสถ์คาทอลิก อาคารปัจจุบันสร้าง พ.ศ. 2456-2459 05.00-07.00 และ 17.00-19.30 น. –
พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน บ้านไม้เล่าเรื่องชุมชนเชื้อสายโปรตุเกส อังคาร-อาทิตย์ 09.30-17.30 น. ฟรี รับบริจาค
ร้านขนมฝรั่ง ขนมฝรั่งกุฎีจีนสูตรดั้งเดิม ช่วงเช้า –
วัดประยุรวงศาวาส พระมหาเจดีย์สีขาวและพิพิธภัณฑ์ ทุกวัน 06.00-18.00 น. พิพิธภัณฑ์ 09.00-21.00 น. พิพิธภัณฑ์ฟรี
มัสยิดบางหลวง มัสยิดกุฎีขาว สร้าง พ.ศ. 2327-2329 – –

ประวัติย่านกุฎีจีนโดยย่อ

The Nation ระบุว่าย่านนี้เริ่มก่อตัวหลังกรุงศรีอยุธยาแตกใน พ.ศ. 2310 (ค.ศ. 1767) เมื่อพ่อค้าจีนฮกเกี้ยนเข้ามาตั้งถิ่นฐาน ตามด้วยชุมชนต่างศาสนา ชาวโปรตุเกสคาทอลิกที่อพยพลงมาจากอยุธยาได้รับที่ดินริมแม่น้ำ และสร้างโบสถ์ซางตาครู้สหลังแรกราว พ.ศ. 2313

ชื่อ “กุฎีจีน” มักแปลว่า “กุฏิของพระจีน” Wikipedia ให้ไว้สองความหมาย คือหมายถึงตัวโบสถ์เอง หรือหมายถึงวัดจีนเก่าริมน้ำที่ต่อมากลายเป็นศาลเจ้า เมื่อ พ.ศ. 2557 ชุมชนมีผู้อยู่อาศัยราว 1,850 คน 293 ครัวเรือน ส่วนใหญ่เป็นคาทอลิกเชื้อสายโปรตุเกส

วัดกัลยาณมิตรและศาลเจ้าเกียนอันเกง

วัดกัลยาณมิตร จุดเริ่มต้นของเส้นทางส่วนใหญ่ อยู่ห่างท่าเรือข้ามฟากเพียงไม่กี่ก้าว พระวิหารประดิษฐานหลวงพ่อโต พระพุทธรูปนั่งองค์ใหญ่ที่ชาวจีนเรียกว่า “ซำปอกง” Time Out เล่าว่าผู้คนมาขอพรให้เดินทางปลอดภัยและมีมิตรที่ดี วัดเปิดทุกวัน 08.00-16.00 น. ที่ 371 ซอยอรุณอมรินทร์ 6

ศาลเจ้าเกียนอันเกง ติดกับวัดเป็นศาลเจ้าจีนบูชาเจ้าแม่กวนอิม สร้างโดยชาวจีนฮกเกี้ยน Time Out ชี้ให้ดูงานไม้แกะสลักและจิตรกรรมฝาผนังที่ยังสมบูรณ์ ศาลเจ้าได้รับรางวัลอนุรักษ์สถาปัตยกรรมจากสมาคมสถาปนิกสยามเมื่อ พ.ศ. 2551 ภายในห้ามถ่ายภาพ

โบสถ์ซางตาครู้สและตรอกโปรตุเกส

โบสถ์ซางตาครู้ส ทางเดินริมแม่น้ำพาลงใต้ไปยังโบสถ์ที่มีโดมสีแดงมองเห็นได้จากเรือ โบสถ์ไม้หลังแรกถูกไฟไหม้ หลังที่สองสร้างเมื่อ พ.ศ. 2388 และอาคารปัจจุบันสร้างระหว่าง พ.ศ. 2456-2459 Time Out บรรยายว่าเป็นสถาปัตยกรรมเรอเนสซองส์ผสมนีโอคลาสสิก โดมได้แบบมาจากมหาวิหารแห่งฟลอเรนซ์

โบสถ์ยังใช้ประกอบศาสนกิจ ตั้งอยู่ที่ 112 ถนนเทศบาล 1 เปิด 05.00-07.00 และ 17.00-19.30 น. ผู้มาเยือนจึงมักได้ชมภายในช่วงเวลามิสซา ควรแต่งกายสุภาพและงดเสียงระหว่างพิธี

พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน ในซอยกุฎีจีน 3 ข้างโบสถ์ ครอบครัวเชื้อสายโปรตุเกสเปิดบ้านไม้สามชั้นหลังนี้เป็นพิพิธภัณฑ์เมื่อ พ.ศ. 2560 ชั้นบนเล่าเรื่องชาวโปรตุเกสในสยามและการก่อตั้งชุมชน ผ่านภาพถ่าย เอกสาร และข้าวของเครื่องใช้ รวมถึงไก่แห่งบาร์เซลอส สัญลักษณ์พื้นบ้านของโปรตุเกส

ชั้นล่างเป็นคาเฟ่และร้านของที่ระลึก ส่วนดาดฟ้ามองเห็นแม่น้ำ พิพิธภัณฑ์อยู่ที่ 271 ถนนเทศบาลสาย 1 เปิดอังคารถึงอาทิตย์ 09.30-17.30 น. เข้าชมฟรี เงินบริจาคช่วยให้พิพิธภัณฑ์อยู่ต่อได้

บ้านวินเซอร์และบ้านสกุลทอง ในตรอกยังมีบ้านไม้เก่าอีกสองหลัง บ้านวินเซอร์เป็นบ้านไม้สองชั้นบนที่ดินของโบสถ์ ส่วนบ้านสกุลทองเป็นบ้านของครอบครัวที่เปิดเป็นร้านอาหาร เสิร์ฟอาหารชาววังและสำรับสยาม-โปรตุเกส

ขนมฝรั่งกุฎีจีน ร้านไหนบ้าง

ขนมฝรั่งกุฎีจีนทำจากแป้งสาลี ไข่ และน้ำตาล โรยลูกเกดและฟักเชื่อม อบในเตาของชุมชน Time Out ระบุว่าสูตรมีอายุกว่า 200 ปี และมีสี่ร้านที่ยังทำสูตรดั้งเดิม ได้แก่ บ้านป้าเล็ก บ้านป้าพรรณ ร้านหลานป้าเป้า และร้านธนูสิงห์

The Nation กล่าวถึงร้านธนูสิงห์ หลานแม่เป้า และป้าเล็กซอย 9 ขนมมักหมดเร็ว ควรไปช่วงเช้า ส่วน CAF Kudeejeen คาเฟ่ริมน้ำในอาคารไม้ที่บูรณะใหม่ เปิดเฉพาะเสาร์-อาทิตย์

วัดประยุรวงศาวาสและมัสยิดบางหลวง

วัดประยุรวงศาวาส ปลายทางด้านใต้ใกล้สะพานพุทธ วัดประยุรวงศาวาสวรวิหารมีพระบรมธาตุมหาเจดีย์สีขาว สูง 60.5 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 50 เมตร ล้อมรอบด้วยเจดีย์องค์เล็ก 18 องค์ งานบูรณะได้รับรางวัลยอดเยี่ยม (Award of Excellence) ด้านการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมเอเชียแปซิฟิกจากยูเนสโกเมื่อ พ.ศ. 2556 วัดเปิดทุกวัน 06.00-18.00 น. ที่ 24 ถนนประชาธิปก

รอบฐานเจดีย์คือพิพิธภัณฑ์ประยูรภัณฑาคาร จัดแสดงพระพุทธรูปและพระเครื่องที่พบในกรุของพระมหาเจดีย์ เฉพาะกรุที่ 1 พบพระพุทธรูปกว่า 270 องค์ เปิดทุกวัน 09.00-21.00 น. ไม่เก็บค่าเข้าชม

มัสยิดบางหลวง แยกเข้าไปตามคลองบางกอกใหญ่จะพบมัสยิดสีขาวในซอยอรุณอมรินทร์ 7 สร้างระหว่าง พ.ศ. 2327-2329 ชาวบ้านเรียกว่า “กุฎีขาว” ตามสีของอาคาร ตัวอาคารผสมศิลปะไทย จีน และยุโรป ฝั่งตรงข้ามคือมัสยิดต้นสน ควรแต่งกายมิดชิดและเลี่ยงช่วงเวลาละหมาด

เส้นทางเดินแนะนำ

ระยะจากวัดกัลยาณมิตรถึงวัดประยุรฯ เดินเลียบริมน้ำได้สบาย แต่ถ้าแวะพิพิธภัณฑ์ ซื้อขนม และไหว้พระ ควรเผื่อเวลา 2-3 ชั่วโมง

  1. นั่งเรือข้ามฟากไปวัดกัลยาณมิตร ไหว้หลวงพ่อโต
  2. แวะศาลเจ้าเกียนอันเกงที่อยู่ติดกัน
  3. เดินตามทางริมน้ำไปโบสถ์ซางตาครู้ส
  4. เลี้ยวเข้าซอยกุฎีจีน 3 ชมพิพิธภัณฑ์และร้านขนม
  5. เดินต่อไปวัดประยุรฯ และพิพิธภัณฑ์
  6. เดินข้ามสะพานพุทธไปปากคลองตลาด อ่านต่อได้ในคู่มือเที่ยวปากคลองตลาด

ถ้ามีเวลา แวะมัสยิดบางหลวงก่อนเริ่มเดิน ช่วงเช้าเหมาะกับการซื้อขนม และพิพิธภัณฑ์ปิดวันจันทร์

กุฎีจีน ไปยังไง

  • MRT และเรือข้ามฟาก: นั่ง MRT สายสีน้ำเงินลงสถานีสนามไชย ทางออก 5 เดินไปท่าเรืออัษฎางค์ แล้วนั่งเรือข้ามฟาก 10 บาท ตามข้อมูลของ The Nation เรือจะส่งที่ฝั่งวัดกัลยาณมิตร
  • เดินเท้า: วัดประยุรฯ อยู่เชิงสะพานพุทธฝั่งธนบุรี จึงเดินย้อนเส้นทางจากปากคลองตลาดได้เช่นกัน
  • รถยนต์: จอดรถได้ที่วัดกัลยาณมิตร

ทัวร์เดินเท้า

มีทัวร์เดินเท้าหลายเจ้าที่ข้ามฟากมากุฎีจีน พร้อมแวะชิมขนมสูตรโปรตุเกสกับกาแฟ ราคาและจุดนัดพบอยู่ในคู่มือทัวร์เดินเท้าในกรุงเทพฯ ส่วนเวลาเปิดและการแต่งกายของวัดอื่น ๆ อ่านได้ในคู่มือเที่ยววัดในกรุงเทพฯ

ข้อควรรู้ก่อนไป

  • ตรอกที่มีคนอยู่อาศัย: กุฎีจีนเป็นชุมชนที่พักอาศัย ควรใช้เสียงเบา และขออนุญาตก่อนถ่ายภาพผู้คนหรือภายในบ้าน
  • ศาสนสถาน: แต่งกายปิดไหล่และเข่าเมื่อเข้าวัด โบสถ์ และมัสยิด
  • วันจันทร์: พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีนปิด

เรื่องย่านเก่าและเทศกาลอื่น ๆ อ่านต่อได้ในหมวดวัฒนธรรม

แหล่งข้อมูล

  1. The Nation: ย่านกุฎีจีน โบสถ์ซางตาครู้ส ศาลเจ้าเกียนอันเกง วัดกัลยาณมิตร พิพิธภัณฑ์ ร้านขนม และเรือจากท่าอัษฎางค์ (22 พฤศจิกายน 2568, ภาษาอังกฤษ)
  2. Wikipedia: กุฎีจีน ที่มาของชื่อ ชุมชนคาทอลิกเชื้อสายโปรตุเกส และสถานที่สำคัญ (ภาษาอังกฤษ)
  3. Wikipedia: โบสถ์ซางตาครู้ส สร้างครั้งแรกราว พ.ศ. 2313 อาคารปัจจุบัน พ.ศ. 2456-2459 (ภาษาอังกฤษ)
  4. Time Out Bangkok: โบสถ์ซางตาครู้ส 112 ถนนเทศบาล 1 เปิด 05.00-07.00 และ 17.00-19.30 น. (ภาษาอังกฤษ)
  5. Time Out Bangkok: ที่กิน ที่เที่ยว ที่ชิล ในย่านกุฎีจีน ร้านขนมฝรั่ง ศาลเจ้าเกียนอันเกง และบ้านสกุลทอง (1 กันยายน 2562)
  6. Time Out Bangkok: วัดกัลยาณมิตร 371 ซอยอรุณอมรินทร์ 6 เปิด 08.00-16.00 น. (ภาษาอังกฤษ)
  7. วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร: ที่อยู่และเวลาเปิด ทุกวัน 06.00-18.00 น.
  8. วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร: พระบรมธาตุมหาเจดีย์ สูง 60.525 เมตร และรางวัลยูเนสโก พ.ศ. 2556
  9. วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร: พิพิธภัณฑ์ประยูรภัณฑาคาร เปิดทุกวัน 09.00-21.00 น. ไม่เก็บค่าเข้าชม
  10. Wikipedia: มัสยิดบางหลวง (กุฎีขาว) ซอยอรุณอมรินทร์ 7 สร้าง พ.ศ. 2327-2329 (ภาษาอังกฤษ)
  11. Phuket 101: พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน 271 ถนนเทศบาลสาย 1 เปิดอังคาร-อาทิตย์ 09.30-17.30 น. เข้าชมฟรี (ภาษาอังกฤษ)
  12. Phuket 101: ย่านกุฎีจีน ร้านขนม CAF Kudeejeen และบ้านวินเซอร์ (ภาษาอังกฤษ)
  13. PPTV: ONE DAY TRIP ชุมชนกุฎีจีน (26 พฤษภาคม 2569)

ฝั่งธนบุรีเดินเที่ยวย่านเก่า

EN中文