ศูนย์อนุรักษ์เต่าทะเลใกล้กรุงเทพ: สัตหีบและเกาะมันใน
บ่อ

ในหน้านี้
ศูนย์อนุรักษ์เต่าทะเลที่ไปกลับจากกรุงเทพได้ในวันเดียวอยู่ริมอ่าวไทยฝั่งตะวันออก แห่งแรกคือศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล กองทัพเรือ ที่หาดจุกเสม็ด อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี เข้าชมฟรี อีกแห่งคือบ่ออนุบาลเต่าทะเลบนเกาะมันใน จังหวัดระยอง ในความดูแลของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ทั้งสองแห่งอนุบาลลูกเต่าตนุและเต่ากระในบ่อก่อนปล่อยคืนสู่ทะเล
ข้อมูลโดยสรุป
| สัตหีบ (ชลบุรี) | เกาะมันใน (ระยอง) | |
|---|---|---|
| หน่วยงาน | กองทัพเรือ หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง | ทช. ศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยฝั่งตะวันออก |
| สิ่งที่ได้ชม | นิทรรศการ ภาพยนตร์สั้น บ่ออนุบาลแยกตามวัย บ่อพักฟื้น ชายหาด | พิพิธภัณฑ์เต่าทะเล บ่ออนุบาล ชายหาด ทะเลแหวก |
| เวลา | ทุกวัน ตั้งแต่ 08.30 น. ปิด 16.30 หรือ 17.00 น. | ทุกวัน ตั้งแต่ 08.00 น. ควรออกจากเกาะก่อน 16.00 น. |
| ค่าเข้า | ฟรี มีตู้รับบริจาค | ฟรี ค่าเรือแยกต่างหาก |
| การเดินทาง | รถยนต์ แท็กซี่ หรือ Grab แสดงบัตรที่ป้อมหน้าฐานทัพ | เรือจากอ่าวมะขามป้อม (20-30 นาที) หรือปากน้ำประแสร์ (ราว 1 ชั่วโมง) |
| โทร | 0 3843 1477 | 038-616-096, 038-657-466 |
เต่าที่จะได้เห็น
น่านน้ำไทยมีเต่าทะเล 4 ชนิด คือ เต่าตนุ เต่ากระ เต่ามะเฟือง และเต่าหญ้า ไทยรัฐรายงานว่าฝั่งอ่าวไทยมีเพียงเต่ากระและเต่าตนุที่ขึ้นวางไข่ บ่ออนุบาลใกล้กรุงเทพจึงมีสองชนิดนี้เป็นหลัก ส่วนฝั่งอันดามันพบครบทั้ง 4 ชนิด
ตัวเลขอธิบายได้ว่าทำไมต้องมีบ่ออนุบาล ไทยรัฐระบุว่าหากปล่อยตามธรรมชาติ ไข่ราว 1,000 ฟองจะรอดเป็นลูกเต่าเพียงตัวเดียว ขณะที่โครงการของกองทัพเรือช่วง พ.ศ. 2560-2565 (ค.ศ. 2017-2022) มีอัตรารอดจากไข่เป็นลูกเต่าเฉลี่ยเกือบร้อยละ 20 ไข่หนึ่งรังมีราว 80-150 ฟอง
ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล กองทัพเรือ สัตหีบ
ศูนย์ตั้งอยู่ที่หาดจุกเสม็ด ในพื้นที่หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง (สอ.รฝ.) ห่างตัวเมืองสัตหีบราว 7 กิโลเมตร กองทัพเรือยังดูแลเกาะคราม เกาะที่เต่าขึ้นวางไข่มากที่สุด รวมถึงเกาะเงียบสงบใกล้เคียงอย่างเกาะอีร้าและเกาะจาน ลูกเต่าได้รับการอนุบาลในบ่อที่สัตหีบ The Nation รายงานว่าอยู่ได้นานถึงหกเดือนก่อนปล่อยลงทะเล
TrueID Travel แบ่งศูนย์เป็นสองโซนหลัก โซนนิทรรศการเล่าวงจรชีวิตเต่า ชนิดพันธุ์ การวางไข่ และงานอนุรักษ์ พร้อมตู้ปลาขนาดเล็ก Love Thailand ระบุว่ามีอาคารฉายภาพยนตร์สั้นความยาว 7 และ 12 นาทีด้วย ด้านนอกเป็นบ่อเต่าแยกตามวัย ตั้งแต่ลูกเต่าแรกเกิด เต่าอายุราวหนึ่งปี ไปจนถึงเต่าตัวโต
ศูนย์ยังรักษาเต่าบาดเจ็บ Pattaya Mail รายงานว่ากองทัพเรือเปิดหน่วยรักษาเต่าทะเลที่นี่เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2556 (ค.ศ. 2013) มีห้องรักษาเฉพาะ และสัตวแพทย์อาสาดูแล ในบ่อพักฟื้นอาจได้เห็นเต่าที่บาดเจ็บจากใบพัดเรือหรือติดอวน บางตัวเสียครีบไป
ปี 2565 (ค.ศ. 2022) บริษัท PTTEP ส่งมอบอาคารนิทรรศการและอาคารอนุบาลที่ปรับปรุงใหม่ ภายใต้โครงการอนุรักษ์เต่าทะเลที่สนับสนุนมาตั้งแต่ปี 2560 (ค.ศ. 2017)
การเข้าชมที่สัตหีบ
เข้าชมฟรี ศูนย์อาศัยเงินบริจาค Thai Holiday Guide แนะนำให้เตรียมธนบัตรย่อย เพราะไม่มีเครื่องรับบัตร คู่มือท่องเที่ยวระบุว่าเปิดทุกวันตั้งแต่ 08.30 น. ปิด 16.30 หรือ 17.00 น. จึงควรไปถึงก่อนบ่ายแก่ ช่วงเช้าราว 09.00-11.00 น. เป็นช่วงที่เจ้าหน้าที่ดูแลเต่ามากที่สุด
ศูนย์อยู่ในเขตทหาร ผู้เข้าชมทุกคนต้องแสดงบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางที่ป้อมตรวจ และแจ้งว่ามาศูนย์เต่า สอบถามได้ที่ 0 3843 1477
บ่ออนุบาลเต่าทะเล เกาะมันใน ระยอง
เกาะมันในเป็นเกาะที่อยู่ใกล้ฝั่งที่สุดในหมู่เกาะมัน ตำบลกร่ำ อำเภอแกลง งานอนุรักษ์เต่าบนเกาะเริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2522 (ค.ศ. 1979) ปัจจุบันบ่ออนุบาลอยู่ในความดูแลของศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยฝั่งตะวันออก (ศวทอ.) ของ ทช. The Nation รายงานว่าลูกเต่าได้รับการอนุบาลราวหกเดือนและติดเครื่องหมายก่อนปล่อย
เดินจากท่าเรือไม่ไกลจะพบพิพิธภัณฑ์เต่าทะเลและบ่ออนุบาลเต่าหลายวัย ปี 2565 ทช. อนุมัติงบปรับปรุงอาคารบ่ออนุบาล อาคารให้ความรู้แก่นักท่องเที่ยว รวมถึงระบบน้ำ ไฟฟ้า และไฟโซลาร์เซลล์ ตามข่าวของ สผ.
เมื่อน้ำลงจะเกิดสันทรายที่เรียกว่าทะเลแหวกนอกเกาะ เดินออกไปตามสันทรายได้ Love Thailand ระบุว่าเห็นชัดที่สุดช่วงเที่ยงถึงบ่าย
การเข้าชมเกาะมันใน
เกาะมันในเที่ยวได้แบบไปกลับเท่านั้น ไม่มีที่พัก ร้านค้า หรือร้านอาหาร Love Thailand ระบุเวลาเปิดทุกวัน 08.00-16.00 น. ควรวางแผนเรือขากลับให้ทัน ไทยรัฐระบุว่าช่วงท่องเที่ยวคือพฤศจิกายนถึงเมษายน ซึ่งทะเลค่อนข้างสงบ
ไม่เก็บค่าเข้า ค่าใช้จ่ายหลักคือค่าเรือ Love Thailand ระบุว่าทริปวันเดียวราว 650-790 บาทต่อคน หรือเหมาเรือสำหรับ 4-6 คนราว 2,500-3,000 บาท ขึ้นกับผู้ให้บริการและฤดูกาล ควรสอบถามเรื่องน้ำขึ้นน้ำลงและลมก่อนจอง
ข้อปฏิบัติตาม Love Thailand ได้แก่ ห้ามลงเล่นน้ำจากชายหาดรอบเกาะ ห้ามจับปะการังและสัตว์ทะเล ห้ามทิ้งขยะ และห้ามเข้าเขตอนุรักษ์ เบอร์โทรบ่ออนุบาลคือ 038-616-096 และ 038-657-466
เดินทางจากกรุงเทพ
สัตหีบ ขับรถหรือนั่งแท็กซี่ลงไปทางพัทยาและสัตหีบ เส้นทางตาม Love Thailand คือใช้ทางหลวง 3126 มุ่งหน้าจุกเสม็ด ผ่านทางแยกเข้าบ้านแสมสารแล้วศูนย์จะอยู่ทางขวา รถโดยสารและสองแถวไม่วิ่งเข้าฐานทัพ จากพัทยาจึงต้องใช้แท็กซี่หรือ Grab ราว 30-40 นาที บอกคนขับว่า “ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล กองทัพเรือ”
เกาะมันใน เรือออกจากอ่าวมะขามป้อมใกล้แหลมแม่พิมพ์ ใช้เวลาราว 20-30 นาที หรือจากปากน้ำประแสร์ราว 40 นาทีถึงหนึ่งชั่วโมง ไทยรัฐระบุว่าจุดลงเรือแถวแหลมแม่พิมพ์อยู่ห่างกรุงเทพราว 198 กิโลเมตรตามถนนสุขุมวิท ทัวร์จากระยองและบ้านเพหลายเจ้าพาไปศูนย์เต่าแล้วต่อไปดำน้ำตื้นที่เกาะมันกลาง
ชมเต่าอย่างไรไม่ให้รบกวน
บ่ออนุบาลเป็นที่ชมเต่าที่ง่ายที่สุด ส่วนชายหาดที่เต่าขึ้นวางไข่ต้องระวังมากกว่า ทช. ขอให้ผู้มาเยือนพื้นที่วางไข่ลดเสียงและแสงไฟ งดถ่ายภาพด้วยแฟลช และไม่เข้าเขตที่กั้นไว้ ที่ศูนย์ทั้งสองแห่งให้ดูแต่ไม่จับ และทำตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ประจำบ่อ
สัตว์อื่นใกล้กรุงเทพ
ถ้าอยู่แถบชายฝั่งอ่าวไทยอยู่แล้ว ดูคู่มือดูโลมาใกล้กรุงเทพ ที่ปากแม่น้ำบางปะกง หากอยากลงมือช่วยสัตว์ อ่านงานอาสาสมัครดูแลสัตว์ใกล้กรุงเทพ ในเมือง SEA LIFE Bangkok Ocean World มีเต่าตนุให้ชม ตามคู่มือสยามและปทุมวันกับลูก ดูเพิ่มเติมได้ที่ที่ดูสัตว์ในกรุงเทพ และหมวดสัตว์
แหล่งข้อมูล
- TrueID Travel: ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล กองทัพเรือ สัตหีบ โซนต่าง ๆ เวลาเปิด และเข้าชมฟรี
- Love Thailand: ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล สัตหีบ เวลาเปิด เส้นทาง และเบอร์โทร (ภาษาอังกฤษ)
- Thai Holiday Guide: การเข้าชมและการเดินทางไปศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล สัตหีบ (ภาษาอังกฤษ)
- The Nation: ศูนย์ที่สัตหีบอนุบาลลูกเต่าตนุและเต่ากระนานถึงหกเดือน (กรกฎาคม 2560, ภาษาอังกฤษ)
- ไทยรัฐ: งานอนุรักษ์เต่าทะเลของกองทัพเรือที่สัตหีบและเกาะคราม อัตรารอดและการปล่อยเต่า (กรกฎาคม 2566)
- Pattaya Mail: กองทัพเรือเปิดศูนย์รักษาเต่าทะเลที่สัตหีบ (สิงหาคม 2556, ภาษาอังกฤษ)
- PTTEP: ส่งมอบอาคารนิทรรศการและอาคารอนุบาลเต่าทะเลที่ปรับปรุงใหม่ที่สัตหีบ (พฤศจิกายน 2565, ภาษาอังกฤษ)
- สผ.: ทช. อนุมัติงบพัฒนา ศวทอ. ฟื้นฟูบ่ออนุบาลเต่าทะเลเกาะมันใน (สิงหาคม 2565)
- Love Thailand: เกาะมันใน เวลาเปิด ท่าเรือ ค่าเรือ และข้อปฏิบัติ
- TrueID Travel: เกาะมันใน ศูนย์อนุรักษ์เต่าทะเล และทะเลแหวก (มีนาคม 2564)
- ไทยรัฐ: เที่ยวเกาะมันในแบบวันเดียว ฤดูท่องเที่ยวพฤศจิกายนถึงเมษายน (พฤศจิกายน 2559)
- The Nation: เกาะมันในกับงานอนุรักษ์เต่าทะเล (ตุลาคม 2568, ภาษาอังกฤษ)
- สผ.: ทช. เข้มมาตรการดูแลพื้นที่วางไข่ ลดเสียงและแสงไฟ งดใช้แฟลช (ธันวาคม 2563)



