ส่องสัตว์แก่งกระจาน: ชะนี นกเงือก และทุ่งหญ้าห้วยคมกฤต
อุทยาน

ในหน้านี้
ส่องสัตว์แก่งกระจานคือการเข้าไปดูสัตว์ป่าในอุทยานแห่งชาติที่ใหญ่ที่สุดของไทย ห่างกรุงเทพฯ ราว 200 กิโลเมตร ครอบคลุมจังหวัดเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์ อุทยานฯ เปิดเส้นทางขึ้นเขาพะเนินทุ่งอีกครั้งเมื่อ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 (ค.ศ. 2026) และในวันเดียวกันเริ่มโครงการนำชมสัตว์ป่าที่ทุ่งหญ้าห้วยคมกฤตโดยมีเจ้าหน้าที่ดูแล ช่วงหนาวถึงหน้าแล้งคือฤดูหลักของการดูชะนี นกเงือก และนกนานาชนิด
ข้อมูลสรุป
| อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน | |
|---|---|
| ที่ตั้ง | เพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์ ทางเข้าหลักที่ด่านเขาสามยอด ห่างที่ทำการอุทยานฯ ไปทางตะวันตกราว 19 กม. |
| ระยะทาง | จากกรุงเทพฯ ราว 200 กม. จากตัวเมืองเพชรบุรีราว 60 กม. |
| พื้นที่ | 2,914 ตารางกิโลเมตร |
| ด่านเขาสามยอด | เข้าได้ 05.00-17.00 น. ผู้ที่อยู่ด้านในออกได้ถึง 19.00 น. |
| ค่าเข้า ชาวไทย | ผู้ใหญ่ 60 บาท เด็ก 30 บาท |
| ค่าเข้า ชาวต่างชาติ | ผู้ใหญ่ 300 บาท เด็กอายุ 3-14 ปี 150 บาท |
| รถยนต์ | 30 บาท |
| กางเต็นท์ (เต็นท์ของตัวเอง) | คืนละ 30 บาท |
| ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว | 032 772 311 หรือ 091 050 4461 (เวลาราชการ) |
เขาพะเนินทุ่งปิดทุกปีระหว่าง 1 สิงหาคม-31 ตุลาคม เพื่อฟื้นฟูธรรมชาติช่วงหน้าฝน ส่วนบ้านกร่างแคมป์และน้ำตกป่าละอูเปิดตลอดปี
สัตว์ป่าในแก่งกระจาน
แก่งกระจานประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติในปี 2524 (ค.ศ. 1981) และเมื่อกรกฎาคม 2564 (ค.ศ. 2021) กลุ่มป่าแก่งกระจาน 464,000 เฮกตาร์ ในเพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ และราชบุรี ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกแห่งที่ 6 ของไทย ททท. ระบุว่าผืนป่านี้เป็นบ้านของจระเข้น้ำจืด หมาใน และสัตว์ตระกูลแมวที่อาศัยประจำ 8 ชนิด เช่น เสือโคร่ง เสือปลา เสือลายเมฆ และแมวลายหินอ่อน
สัตว์ที่นักท่องเที่ยวมีโอกาสเห็นบ่อยกว่าคือชะนีมือขาว ค่าง ลิงเสน กระจง เม่น ตะกวด และพญากระรอกดำ ช้างป่าพบบ่อยรอบบ้านกร่าง ในป่ายังมีกวางป่า เก้ง กระทิง เลียงผา และหมีหมา
แก่งกระจานมีบันทึกนกราว 480 ชนิด พบนกพญาปากกว้างครบทั้ง 7 ชนิดของไทย และนกเงือก 7 จาก 14 ชนิดของประเทศ ทั้งยังเป็นอุทยานแห่งเดียวในไทยที่พบนก Ratchet-tailed Treepie ส่วนผีเสื้อมีราว 300 ชนิด
บ้านกร่างแคมป์และถนนช่วงล่าง
การส่องสัตว์ส่วนใหญ่เกิดขึ้นตามถนนสายเดียวจากด่านเขาสามยอดเข้าสู่ผืนป่า บ้านกร่างแคมป์อยู่ที่ กม.15 สูงราว 320 เมตร ถนนลาดยางถึง มีลานกางเต็นท์ ร้านอาหารที่มักปิดวันธรรมดา และศูนย์บริการนักท่องเที่ยวซึ่งเป็นจุดเริ่มรอบชมสัตว์ทุ่งหญ้า
นกกก นกแก๊ก และนกเงือกสีน้ำตาล แวะมากินลูกไม้ที่ต้นไม้ออกผลใกล้ร้านอาหารบ้านกร่าง รอบแคมป์ยังมีนกพญาปากกว้าง นกกะเต็นลาย และเสียงนกฮูกตอนพลบค่ำ ช่วง กม.15-18 ตามจุดข้ามลำธารเป็นแหล่งดูผีเสื้อที่ขึ้นชื่อ
ช้างป่าออกหากินใกล้บ้านกร่างบ่อย หลังมืดไม่ควรเดินออกห่างลานกางเต็นท์เกินสองสามร้อยเมตร
ทุ่งหญ้าห้วยคมกฤต
ทุ่งหญ้าห้วยคมกฤตคือเส้นทางชมสัตว์ป่าใหม่ของอุทยานฯ ดำเนินการในรูปแบบโครงการศึกษาตั้งแต่ 1 พฤศจิกายน 2569 เจ้าหน้าที่พานักท่องเที่ยวเดินทางราว 20 กม. จากบ้านกร่างแคมป์ไปยังทุ่งหญ้าซึ่งมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง โครงการนี้จะประเมินว่าพื้นที่รองรับคนได้เท่าไรโดยไม่รบกวนพฤติกรรมสัตว์
| ทุ่งหญ้าห้วยคมกฤต | |
|---|---|
| จุดเริ่มต้น | ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวบ้านกร่างแคมป์ |
| รอบ | 05.00-08.00 น. และ 15.00-17.00 น. |
| จำนวนคน | รอบละไม่เกิน 16 คน รถของอุทยานฯ ไม่เกิน 2 คัน |
| การจอง | ลงทะเบียนล่วงหน้าด้วยตัวเองที่ศูนย์บริการฯ บ้านกร่างแคมป์เท่านั้น |
| ค่าบริการ | รอประกาศ |
| รถส่วนตัว | ห้ามเข้าพื้นที่โครงการ |
การเดินทางทุกช่วงอยู่ในความดูแลของเจ้าหน้าที่อุทยานฯ ที่นั่งมีจำกัดและต้องลงทะเบียนด้วยตัวเอง จึงควรถึงบ้านกร่างก่อนหนึ่งวันแล้วสอบถามที่เคาน์เตอร์
เขาพะเนินทุ่งและถนนช่วงบน
เหนือบ้านกร่างขึ้นไป ถนนดินลูกรังแคบและชัน รถสวนกันไม่ได้ ไต่ขึ้นสู่ลานกางเต็นท์พะเนินทุ่งที่ กม.30 สูงราว 950 เมตร อนุญาตเฉพาะรถขับเคลื่อน 4 ล้อสภาพสมบูรณ์ รถเก๋ง รถตู้ และรถขับเคลื่อน 2 ล้อขึ้นไม่ได้ ผู้ที่ไม่มีรถเหมาะสมเช่ารถของชุมชนได้ที่ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว
| ทิศทาง | รอบเช้า | รอบบ่าย |
|---|---|---|
| ขึ้นจากบ้านกร่าง | 05.30-07.30 น. | 13.00-15.00 น. |
| ลงจากพะเนินทุ่ง | 09.00-10.00 น. | 16.00-17.00 น. |
อุทยานฯ จำกัดจำนวนคนต่อวัน ควรจองล่วงหน้าที่ 091 050 4461 หรือ 032 772 311 ในเวลาราชการ จุด กม.30 ขึ้นชื่อเรื่องทะเลหมอก และฤดูนี้มีจุดชมวิวใหม่ที่ กม.36 มองเห็นเทือกเขาตะนาวศรี
ดูนกแก่งกระจาน
ดูนกแก่งกระจานได้ดีที่สุดช่วงมีนาคมถึงเมษายน ซึ่งนกอพยพเข้ามามากที่สุด และยังดีต่อเนื่องถึงมิถุนายนหรือกรกฎาคม นกมักรวมตัวที่ต้นไม้ที่กำลังออกผล ต้นไม้ที่ติดผลใกล้บ้านกร่างหรือพะเนินทุ่งจึงอาจมีนกเงือกแวะทั้งเช้า
ถนนช่วงบนคือที่พบนกหายาก บริเวณ กม.27.5 มีนก Ratchet-tailed Treepie นกขุนแผนหัวแดง และนกพญาปากกว้างหางยาว ฝั่งตะวันตกของลานกางเต็นท์พะเนินทุ่งมีนกเงือกกรามช้าง ส่วนสันเขาโล่งแถว กม.36.5 เหมาะดูนกล่าเหยื่อ ระหว่างทางขึ้นยังอาจเห็นนกแว่นสีเทา ไก่ฟ้าหลังขาว และไก่ป่าหากินริมถนน
อย่าเข้าใกล้รังนกเงือกเพราะนกตกใจง่าย หากอยากเริ่มจากใกล้บ้าน อ่านคู่มือดูนกในกรุงเทพฯ
เมื่อเจอช้างป่า
ช้างป่าใช้ถนนในอุทยานฯ เป็นประจำ ททท. แนะนำให้ผู้ขับรถหยุดห่างอย่างน้อย 30 เมตร ไม่ดับเครื่องยนต์ ไม่บีบแตร ไม่ส่งเสียงดัง และไม่ใช้แฟลช กลางคืนให้ใช้ไฟต่ำ และไม่จอดดูหรือถ่ายรูปซึ่งทำให้รถติดและเกิดอุบัติเหตุได้
แจ้งเจ้าหน้าที่เมื่อพบช้างบนถนน หูพัดไปมาและหางแกว่งแปลว่าช้างผ่อนคลาย หูกางแข็ง หางชี้ขึ้น หรืองวงนิ่ง แปลว่าควรถอยออกทันที เมื่อเดินเท้าห้ามตามช้าง เก็บอาหารให้มิดชิด และกางเต็นท์เฉพาะในพื้นที่ที่กำหนด
การเดินทางจากกรุงเทพฯ
ไม่มีรถสาธารณะเข้าสู่พื้นที่ใจกลางอุทยานฯ และห้ามเข้าด้วยการเดินเท้า จักรยาน หรือรถจักรยานยนต์ มีรถตู้จากกรุงเทพฯ และเพชรบุรีไปถึงตัวอำเภอแก่งกระจาน ที่พักในพื้นที่ช่วยจัดรถรับส่งเข้าอุทยานฯ ได้
หากขับรถเอง ทางเข้าหลักคือด่านเขาสามยอด ห่างที่ทำการอุทยานฯ ริมอ่างเก็บน้ำไปทางตะวันตกราว 19 กม. น้ำตกป่าละอูอยู่ขอบด้านตะวันตกเฉียงใต้ของอุทยานฯ ไปทางทางหลวง 3219 รถทุกประเภทเข้าถึงได้ เหมาะแวะระหว่างพักหัวหิน ดูคู่มือเที่ยวหัวหินกับลูก
ดูสัตว์ที่อื่นใกล้กรุงเทพฯ
หากอยากดูช้างและชะนีอีกฝั่งของเมือง อ่านคู่มือส่องสัตว์เขาใหญ่ ครอบครัวที่อยากค้างแรมเปรียบเทียบลานกางเต็นท์ได้ในคู่มือแคมป์ปิ้งใกล้กรุงเทพฯ หรือดูเรื่องอื่นในหมวดสัตว์
แหล่งข้อมูล
- ไทยพีบีเอส: แก่งกระจานเปิดเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ดูสัตว์ป่าเส้นทางทุ่งหญ้าห้วยคมกฤต (5 พ.ย. 2569)
- กรุงเทพธุรกิจ: รอบชมสัตว์ป่าห้วยคมกฤต เวลา และการลงทะเบียน
- The Nation: เขาพะเนินทุ่งเปิด 1 พ.ย. รอบขึ้นเขาวันละ 2 ช่วง (ภาษาอังกฤษ)
- กรุงเทพธุรกิจ: แก่งกระจานเปิดเขาพะเนินทุ่ง ฤดูท่องเที่ยว 2569
- เดลินิวส์: เปิดฤดูท่องเที่ยวพะเนินทุ่ง จุดชมวิวใหม่ กม.36
- TAT Newsroom: กลุ่มป่าแก่งกระจานขึ้นทะเบียนมรดกโลก (ภาษาอังกฤษ)
- Thai National Parks: อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ค่าเข้า เวลาเปิด และสัตว์ป่า (ภาษาอังกฤษ)
- Thai National Parks: ดูนกที่แก่งกระจาน (ภาษาอังกฤษ)
- TAT Newsroom: ข้อปฏิบัติเมื่อเจอช้างป่า (ภาษาอังกฤษ)



