ละครเวที

คณะละครร่วมสมัยไทย: 11 คณะที่ควรรู้จักและดูได้ที่ไหน

ละครร่างกาย บทละครไทยใหม่ ละครใบ้ และละครสำหรับเด็กเล็ก

มองลงไปยังโถงกลางทรงโค้งสีขาวและบันไดเลื่อนของหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
มองลงไปยังโถงกลางทรงโค้งสีขาวและบันไดเลื่อนของหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร ภาพ: m-louis .® from Osaka, Japan / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0
ในหน้านี้
  1. วงการละครอิสระทำงานอย่างไร
  2. ละครร่างกายและละครภาพ
  3. คณะที่เขียนบทละครไทยเรื่องใหม่
  4. ละครโลกในฉบับไทย
  5. นอกกรุงเทพฯ
  6. สรุปสั้น: สองคณะในเทศกาลเดือนนี้
  7. ดูละครร่วมสมัยไทยได้ที่ไหนต่อ

คณะละครร่วมสมัยไทยคือผู้สร้างงานใหม่ส่วนใหญ่บนเวทีกรุงเทพฯ ตั้งแต่ละครร่างกายที่แทบไม่มีบทพูด บทละครไทยเรื่องใหม่ ไปจนถึงละครสำหรับเด็กเล็ก ส่วนใหญ่เป็นคณะอิสระขนาดเล็กที่เช่าสตูดิโอเล่น และหลายเรื่องมีซับไตเติลภาษาอังกฤษ ช่วงที่ดูได้หลายคณะในคราวเดียวคือเทศกาลละครกรุงเทพ ที่หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (หอศิลปกรุงเทพฯ) และสถานที่อื่น ซึ่งจัดถึงวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 (ค.ศ. 2026)

วงการละครอิสระทำงานอย่างไร

โรงละครใหญ่อย่างศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย เมืองไทยรัชดาลัยเธียเตอร์ และเอ็มเธียเตอร์ จุคนได้กว่า 500 ที่นั่ง และรับละครเพลงใหญ่หรือโชว์ทัวร์ คณะละครอิสระทำงานในขนาดที่ต่างออกไป มักเช่าสตูดิโอเล็กทั้งซ้อมและเล่น และแต่ละเรื่องเปิดแสดงช่วงสั้น ๆ เพียงหนึ่งถึงสองสุดสัปดาห์

หลายเรื่องมีซับไตเติลภาษาอังกฤษ ชาวต่างชาติจึงตามดูได้ง่ายกว่าที่คิด ส่วนรางวัล IATC Thailand ซึ่งดูแลโดยสมาคมนักวิจารณ์ละครนานาชาติ สาขาประเทศไทย มอบให้งานแนวนี้ทุกปี รายชื่อผู้ได้รางวัลจึงช่วยบอกได้ว่าคณะไหนยังทำงานอยู่

เรื่องโรงละครและการจองตั๋วอ่านต่อได้ในคู่มือละครเวทีกรุงเทพฯ

ละครร่างกายและละครภาพ

B-Floor Theatre (บีฟลอร์ เธียเตอร์) เป็นคณะละครร่างกายและกลุ่มศิลปินในกรุงเทพฯ ที่เน้นการเคลื่อนไหวและใช้คำพูดน้อยหรือไม่ใช้เลย คณะนี้เกิดจาก Bangkok Fringe Festival ที่ภัทราวดีเธียเตอร์ ซึ่งสมาชิกพระจันทร์เสี้ยวการละคร คณะ International WOW Company และศิลปินอิสระมารวมตัวกัน ผู้กำกับศิลป์ร่วมคือ ธีรวัฒน์ มุลวิไล (คาเงะ) และ จารุนันท์ พันธชาติ (จ๋า)

งานของ B-Floor หยิบประเด็นสังคมและการเมืองมาเล่า ผลงานเช่น Sandanka (2552) Bang La Merd (2555) และชุด Sathapana (2557-2559) และได้รางวัล IATC Thailand สาขาการแสดงเชิงเคลื่อนไหวและการแสดงอยู่บ่อยครั้ง

Babymime (เบบี้ไมม์) เป็นนักแสดงละครใบ้สามคน ทำโชว์ไม่มีบทพูดแนวตัวตลกสำหรับเด็ก ตระเวนแสดงทั่วประเทศมาเกือบ 20 ปี และเคยไปแสดงที่ Esplanade สิงคโปร์หลายครั้ง ใครมองหาละครสำหรับเด็กเพิ่มเติม ดูละครเด็กและโชว์ครอบครัวในกรุงเทพฯ

คณะที่เขียนบทละครไทยเรื่องใหม่

พระจันทร์เสี้ยวการละคร (Crescent Moon Theatre) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2512 (ค.ศ. 1969) โดยนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และยังทำงานต่อเนื่องมากว่าห้าทศวรรษ เดือนนี้มีละครไม่มีบทพูดสำหรับเด็กเล็กในเทศกาล (รายละเอียดด้านล่าง)

Naked Masks Playtimes ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2547 โดยนักเขียนบทและผู้กำกับ Ninart Boonpothong บทละครมักหยิบประวัติศาสตร์ไทยร่วมสมัยมาเล่า หรือตีความเชกสเปียร์และวรรณกรรมไทยและต่างประเทศใหม่ งานใหญ่บางเรื่องใช้นักแสดงถึง 30 คนและยาวเกือบสามชั่วโมง คณะยังดูแลกลุ่มนักเรียนนักศึกษาสองกลุ่ม คือ Young Pack Action สำหรับนักศึกษามหาวิทยาลัย และ Youth Drama Plus สำหรับนักเรียนมัธยม

For What Theatre นำโดยผู้กำกับ วิชย อาทมาท ทำละครทดลองและละครเสียดสีการเมือง เรื่อง Three Days in May (2558) ได้รางวัลบทละครยอดเยี่ยมของ IATC Thailand ส่วน Four Days in September (The Missing Comrade) เปิดรอบปฐมทัศน์ที่เทศกาล Wiener Festwochen กรุงเวียนนา เมื่อมิถุนายน 2564 โดยร่วมผลิตกับเทศกาลในยุโรป เช่น Kunstenfestivaldesarts ที่บรัสเซลส์ และ Festival d’Automne à Paris

Splashing Theatre Company ก่อตั้งโดย Thanaphon Accawatanyu และ Thongchai Pimapunsri นำเทคนิคภาพยนตร์มาใช้ทั้งการเขียนบท การแสดง และการจัดเวที ผลงานเช่น Whaam! (2558) และ The Disappearance of the Boy on a Sunday Afternoon (2559) ซึ่งได้รางวัลบทละครยอดเยี่ยมของ IATC Thailand

ละครโลกในฉบับไทย

New Theatre Society นำโดย ดำเกิง ฐิตะปิยศักดิ์ และ Parnrut Kritchanchai ทำงานมาตั้งแต่ พ.ศ. 2549 โดยนำบทละครคลาสสิกมาตั้งในบริบทไทย ผลงานที่ผ่านมามี Waiting for Godot ที่สลับเพศตัวละคร ฉบับตีความใหม่ของ A Streetcar Named Desire และ ครัวคุณโจ๊ก คุณดาว คุณกอล์ฟ (2566) ที่ดัดแปลงจาก The Dumb Waiter ของแฮโรลด์ พินเตอร์

NUNi Production นำโดย Pattarasuda Anuman Rajadhon ทำทั้งละครไทยเรื่องใหม่ เช่น My Mother’s Kitchen (2562) และละครตะวันตกฉบับภาษาไทย เช่น The Father (2564) ส่วน ART ของยัสมินา เรซา ฉบับไทย เปิดแสดงกว่า 40 รอบในปี 2565-2566 และได้รางวัล IATC Thailand สี่รางวัล รวมถึงบทละครยอดเยี่ยม

FULLFAT Theatre นำโดย Nophand Boonyai ใช้นักแสดงสองภาษา และทำละครแบบอิมเมอร์ซีฟและละครเฉพาะสถานที่ ผลงานเช่น Sleepwalkers (2560) Siam Supernatural Tour ที่ KBank Siam Pic-Ganesha และ Save for Later (2563) ที่หอศิลปกรุงเทพฯ

นอกกรุงเทพฯ

มะขามป้อม (Makhampom) ทำงานมาตั้งแต่ต้นทศวรรษ 2520 ย้ายจากกรุงเทพฯ ไปอำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อ พ.ศ. 2546 และเปิด Makhampom Art Space ที่นั่น เน้นละครชุมชน การศึกษา และเวิร์กช็อป

Lanyim Theatre ก่อตั้งโดย Nontawat Machai มีฐานที่ Suan Anya: Northern People Historical Museum จังหวัดเชียงใหม่ ผสมงานวรรณกรรมเข้ากับการเคลื่อนไหว เรื่อง Dear Mother Snake (Ibu Ular) (2564) ดัดแปลงจากบทกวีของ Arnond Nanmalaew

สรุปสั้น: สองคณะในเทศกาลเดือนนี้

เรื่อง คณะ วันเวลา สถานที่ ราคา จอง
ตุ๊กตาไล่ฝน Teru Teru Bozu พระจันทร์เสี้ยวการละคร ส. 21 และ ส. 28 พ.ย. 10:00 น. PoA White Box, Yellow Lane 390 บาท (ผู้ใหญ่หนึ่งคน), 690 บาท (ผู้ใหญ่และเด็ก), 890 บาท (ครอบครัวไม่เกินสี่คน) หน้าการแสดง
One Funny Yesterday Youth Drama Plus ส. 21 และ อา. 22 พ.ย. 12:30 และ 16:30 น. OpenSchool’s ArtsSpace สยามสแควร์ ซอย 6 (BTS สยาม ทางออก 6) ฟรี วอล์กอิน หน้าการแสดง

ตุ๊กตาไล่ฝน เป็นละครเน้นประสาทสัมผัส ไม่มีบทพูด สำหรับเด็กอายุ 3-24 เดือนกับผู้ใหญ่ที่มาด้วย เล่าวัฏจักรของน้ำ ตั้งแต่เมฆ ฝน แอ่งน้ำ ไปจนถึงแม่น้ำ ด้วยการเคลื่อนไหวและดนตรีอะคูสติกสด ส่วน One Funny Yesterday เป็นละครเพลงสำหรับผู้ชมอายุ 5 ปีขึ้นไป โดย Youth Drama Plus กลุ่มนักเรียนมัธยมในเครือ Naked Masks

ดูละครร่วมสมัยไทยได้ที่ไหนต่อ

เทศกาลละครกรุงเทพ 2569 จัดวันที่ 14-29 พฤศจิกายน มีการแสดง 103 รายการจากศิลปินไทยและต่างประเทศ ในสี่สถานที่ คือ หอศิลปกรุงเทพฯ, TK Park ชั้น 8 เซ็นทรัลเวิลด์, ที.น้ำเจริญ เพลย์เฮาส์ และไท้สยาม สยามสแควร์ จัดโดยเครือข่ายละครกรุงเทพ และที่หอศิลปกรุงเทพฯ เทศกาลนี้เป็นช่วงปิดท้ายของ Performative Art Project #15 ที่ใช้สตูดิโอชั้น 4 มาตั้งแต่กันยายน

เรื่องที่น่าดูในสุดสัปดาห์ที่เหลือ ดูได้ที่เทศกาลละครกรุงเทพ: เลือกดูสุดสัปดาห์ หลังเทศกาล คณะต่าง ๆ มักประกาศรอบแสดงผ่านโซเชียลมีเดียของตัวเองล่วงหน้าเพียงไม่กี่สัปดาห์ และรายการสัปดาห์นี้บนเวทีกรุงเทพฯ จะรวบรวมไว้ให้ ดูเรื่องอื่นได้ที่หมวดละครเวที

แหล่งข้อมูล

  1. Esplanade Offstage: Thailand's thriving independent theatre scene
  2. Japan Foundation Asia Center: จารุนันท์ พันธชาติ และ B-Floor
  3. Thai Theatre Foundation: Four Days in September (For What Theatre)
  4. เทศกาลละครกรุงเทพ 2569: รายการแสดง
  5. เทศกาลละครกรุงเทพ 2569: ตุ๊กตาไล่ฝน Teru Teru Bozu (พระจันทร์เสี้ยวการละคร)
  6. เทศกาลละครกรุงเทพ 2569: One Funny Yesterday (Youth Drama Plus)
  7. หอศิลปกรุงเทพฯ: Performative Art Project #15
  8. The Nation: Bangkok Theatre Festival stages 103 shows in November

คู่มือละครเวทีกรุงเทพ 2569: โรงละคร วิธีจองบัตร และราคา

เทศกาลละครกรุงเทพละครเวที

EN中文